گریزگاه دی‌تنت (زمان‌سنج) – ابداع شده از سال ۱۷۴۸ میلادی

توضیحات

گریزگاه دی‌تنت یا همان گریزگاه زمان‌سنج، مکانیزمی است که به‌طور عمده در کرونومترهای دریایی و برخی از ساعت‌های دقیق در قرن‌های ۱۸ و ۱۹ میلادی به کار گرفته می‌شد. این مکانیزم به‌عنوان یک گریزگاه «جداگانه» شناخته می‌شود، بدین معنا که چرخ بالانس در بیشتر طول چرخه نوسان خود بدون مزاحمت حرکت کرده و تنها یک‌بار در هر دو نوسان، ضربه انرژی را دریافت می‌کند. یکی از ویژگی‌های کلیدی این طراحی، کاهش اصطکاک است؛ چرا که دندانه چرخ گریز تقریباً به‌صورت موازی با پالت حرکت می‌کند. به همین دلیل، این سیستم نیازی به روغن‌کاری ندارد. این ویژگی‌ها باعث شد تا این گریزگاه تا اوایل قرن بیستم میلادی به‌عنوان دقیق‌ترین مکانیزم برای زمان‌سنج‌های دارای چرخ بالانس شناخته شود. با این حال، با ظهور گریزگاه اهرمی که عملکرد بهتری در رقابت‌ها نشان داد، استفاده از این سیستم در ساعت‌های مچی و جیبی محدود شد. چالش‌های فنی متعددی از جمله شکنندگی و نیاز به نگهداری تخصصی، مانع از کاربرد گسترده آن شد. از دیگر نقاط ضعف مهم این گریزگاه می‌توان به قابلیت «خودراه‌اندازی» نبودن آن اشاره کرد. در صورت توقف ناگهانی چرخ بالانس بر اثر ضربه، ساعت قادر به شروع مجدد حرکت خود نبود. علاوه بر این، دشواری در تولید انبوه باعث شد تا گریزگاه اهرمی جایگزین آن در صنعت ساعت‌سازی شود.