ساعت‌های قدیمی
نگهداری و مراقبت از ساعت‌های قدیمی دیواری و رومیزی
۲۰۲۶-۰۹-۱۴
اصول نصب، کوک، حمل‌ونقل و سرویس ساعت‌های آنتیک خانگی؛ از رگولاتور وین تا ساعت شومینه‌ای فرانسوی.
نصب و جانمایی
ساعت‌های دیواری سنگین مثل رگولاتور وین باید به دیوار محکم — ترجیحاً دیوار اصلی و نه گچی — مهار شوند. کوچک‌ترین لرزش یا تراز نبودن، کارکرد پاندول را مختل می‌کند. ساعت را با تراز چک کنید؛ بیشتر ساعت‌های پاندول‌دار صدای «تیک‌تاک» ناموزون دارند وقتی تراز نیستند.
ساعت را از نور مستقیم خورشید، شومینه، بخاری و رطوبت دور نگه دارید. تغییرات دما و رطوبت به چوب بدنه و قطعات فلزی موتور آسیب می‌زند.
کوک کردن صحیح
بیشتر ساعت‌های قدیمی هشت‌روزه‌اند؛ یعنی هفته‌ای یک‌بار کوک می‌شوند. کوک را آرام و یکنواخت انجام دهید و هرگز بیش از حد سفت نکنید. ساعت‌های سه‌سوراخه معمولاً سه فنر جدا دارند: زمان، زنگ ساعت و زنگ نیم‌ساعت.
اگر ساعت پس از کوک کامل زود می‌ایستد، مشکل از فنر نیست بلکه احتمالاً کثیفی و خشکی روغن موتور است — زمان سرویس رسیده است.
تنظیم دقت با پاندول
پایین‌تر آوردن وزنه پاندول ساعت را کندتر و بالا بردنش سریع‌تر می‌کند. تنظیم را با مهره زیر پاندول و در طول چند روز انجام دهید، نه یک‌باره.
هرگز عقربه دقیقه را با فشار به عقربه ساعت تنظیم نکنید و هنگام عقب بردن عقربه‌ها در ساعت‌های زنگ‌دار، اجازه دهید زنگ هر نیم‌ساعت کامل بزند.
حمل‌ونقل امن
پیش از جابه‌جایی، پاندول و وزنه‌ها را جدا کنید و موتور را ثابت نگه دارید. ساعت‌های شیشه‌ای و میناکاری‌شده بسیار شکننده‌اند؛ ساعت کالسکه‌ای فرانسوی را همیشه از بدنه فلزی بگیرید، نه از دسته بالا.
برای حمل مسافت طولانی، موتور را از بدنه جدا کردن کار کارشناس است و ارزشش را دارد؛ شکستن شفت پاندول یا خم شدن محورها در حمل نادرست رایج است.
چه زمانی سرویس لازم است؟
موتور ساعت قدیمی هر ۸ تا ۱۰ سال نیاز به شست‌وشو و روغن‌کاری دارد. صدای خرخر، توقف تصادفی، یا زنگ نامنظم نشانه‌های نیاز به سرویس‌اند.
سرویس را فقط به ساعت‌ساز مجرب آنتیک بسپارید. تعویض قطعات اصل با قطعات نو، پولیش صفحه یا رنگ‌آمیزی مجدد بدنه، ارزش کلکسیونی را به‌شدت کم می‌کند.